Kondansatör Nedir?

KondansatörKondansatör, genellikle elektriği depoalamak için kullanılır. Bunu  dışında, doğrultucu, filtre ve kompanzasyon işlemlerinde de kullanılmaktadır. Elektrik enerjisini, iki iletken parçanın arasına bir yalıtkan parça koyarak depolamaya yarar. Kondansatör’ün sembolü “C”, birimi ise Farad‘dır. Birimi, Volt başına kaç coulomb yükü depoladığını belirtir. Kondansatörün diğer adı Kapasitör‘dür ve değeri LCR Metre ile ölçülür. Kondansatörlerin depolama kapasitesi; iki parçanın arasındaki uzaklığa, parçaların yüzey alanına ve kullanılan dielektrik maddenin cinsine bağlı olarak değişir.

q = C.V (q= yükü C= sığası V= potansiyeli)

 

1 Farad (F)1.000 milifarad (mF)
1 milifarad (mF)1.000 Mikrofarad (µF)
1 Mikrofarad (µF)1.000 Nanofarad (nF)
1 Nanofarad (nF)1.000 Picofarad (pF)

Kutuplarına Göre Kondansatörün Farkları

Kondansatörler

  • Kutuplu Kondansatör: + ve – kutupları vardır. Devreye ters bağlanmamaları çok önemlidir. Ters bağlandığı taktirde patlar ve kullanılamaz hale gelirler.
  • Kutupsuz Kondansatör: Üretim aşamasındayken kutuplanmışlardır. Pikofarad-mikrofarad aralığındadırlar. Mika ve seramik gibi kondansatörler kutupsuz kondansatörlerdir.

 

 

Kondansatör Şarjı

Kondansatörlerin şarjı, kondansatör plakalarının değişik biçimde yüklenmesi, kondansatör levhalar arasında potansiyel ayrımının meydana gelmesidir. Kondansatörün iki levhasının eşit oranda elektron varken kondansatör boştur. Kondansatör bir pile bağlanırsa pilin artı kutbunun bağlı olduğu levhadaki elektronlar, pilin artı ucuna doğru gider bu levha pozitif duruma geçer. Bu levhanın pozitif yük kazanması karşısındaki levhaya gelen elektron sayısını arttırır. Pilin artı ucuna yakın olan levha pozitif, öbür levha ise negatif olarak yüklenir. Kondansatörde bulunan dielektrik malzeme yalıtkan olduğu için de pil devamlı bir akım dolanımı başlatamaz.

Levhaları arasındaki potansiyel gerilim, pil gerilimine eşit olduğu zaman akım geçmez. Kondansatörün pille arasındaki ilişki kesildikten sonra kondansatörde biriken enerji kısa süreliğine levhalarda depolanır. Depolama büyüklüğü, levhaların ve dielektrik maddenin kalitesine göre değişkenlik gösterir. DC devrelerde kondansatörler ilk anda şarj olur, DC akım kesildikten sonra da bir müddet bu şarj durumunda kalırlar. AC devrelerde ise alternans değiştikçe devamlı dolup boşalırlar.

 

Kondansatörlerin Sabit Çalışma voltajları: 3V, 6V, 10V, 16V, 25V, 35V, 50V, 63V, 100V, 160V, 250V, 350V, 400V, 450V, 630V, 1000V

( Kondansatörün voltajı, devredeki voltajın altında ise kondansatör ısınarak patlayabilir.)

 

Kondansatörün Kullanım Alanları

Redresörlerde, elektrikli ev aletlerinde, alıcı ve vericili sistemlerde, telefon, bilgisayar, radar gibi elektronik aletlerde, haberleşme şebekelerinde, ve elektronikte iki kat arasında kullanılmaktadır. Ayrıca tek faz motorlarının çalışmaya başlamalarında starter olarak, foto-flaşlarda kullanılır.

 

Kondansatör Seçimi

Kapasite Değeri: Kapasitörler farklı değer aralıklarında üretilir.

Çalışma Voltajı: Devrenize uygun voltajda kondansatör almanız gerekir. Biraz pay bırakırsanız daha güvenli olur. (Örneğin 5v için 6v, 12v için 16v gibi.)

Polarizasyon: Tantal ve elektrolit kondansatörler + ve – kutuplarına sahip olarak üretilir. Bu yüzden kutuplara dikkat etmelisiniz.

Tolerans: Bazı hassas devreler için tam değeri sağlayan kondansatörler kullanılması gerekir.

Sıcaklık Katsayısı: Diğer elemanlar gibi kondansatörler de sıcaklığa bağlı olarak değişim gösterebilir. Sıçaklık artarsa kapasitesi artabilmektedir.

Kaçak Akım: Bazı dielektrik maddelerde kaçak akım olup, deşarj süresini daha alta çekebilmektedir. Bu yüzden zamanlamanın önemli olduğu devrelerde kaçak akımın düşük olduğu Tantal kondansatörler tercih edilir.

 

Kondansatör Çeşitleri

Tipi

Kapasitesi (C)

Tolerans

Kaçak direnci

Kararlılık

Tipik Uygulamaları

Sıcaklık sabiti

Kağıt
10nF-10µF
±%10
1010ohm
Düşük
Motor kontrolü, Genel amaçlı
300 ppm/°C
Mika
5nF-10nF
±%0.5
1011ohm
Çok iyi
Yüksek frekans devreleri
100 ppm/°C
Seramik
5pF-10nF
5pF-1µF
1nF-47µF
±%10
±%20
±%10
108ohm
108ohm
1010ohm
iyi
düşük
iyi
Sıcaklık kontrolü, By-pass
±30 ppm/°C Değişken Değişken
Polistren
50pF-0.5µF
±%1
1012ohm
çok iyi
Ayarlı devreler, Filtreler, Zamanlayıcılar
-150 ppm/°C
Poliyester
100pF-10nF
1nF-47µF
±%5
1010ohm
1011ohm
Düşük
Genel amaçlı Kuplaj&dekuplaj
400 ppm/°C
Polipropilen
1nF-100µF
±%5
1010ohm
Düşük
Genel amaçlı, Motor başlangıç ve çalıştırma
-170 ppm/°C
Aliminyun Elektrolitik
1µF-22000µF
1µF-100000µF
±%20
±%50
Kaçak akımına bağlı
Düşük
Alçak frekans dekuplajında, Güç kaynaklarında
1500 ppm/°C
Tantalyum Elektrolitik
1µF-1000µF
1µF-2000µF
±%10
±%5
Kaçak akımına bağlı
iyi çok iyi
Ses frekansında, Kuplaj ve dekuplaj devreleri, Zamanlama devreleri
500 ppm/°C 200 ppm/°C

Kondansatörün değerini Okuma

 

Kondansatörün üzerindeki ilk iki rakam kapasite değerini sondaki rakam ise katsayıyı ifade eder.

Ör: 103=10.000 pF    224=220,000 pF

Cevap bırakın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.