PLC Serisi – BÖLÜM 1: PLC’yi tanıyalım

Programlanabilir Lojik Kontrolörler (PLC’ler), endüstriyel otomasyon sistemlerinde yaygın olarak kullanılan cihazlardır. Bu cihazlar, üretim süreçlerini kontrol etmek ve yönetmek için programlanabilir yazılımlar kullanarak çalışır. PLC’ler, fabrika otomasyonundan bina yönetim sistemlerine kadar geniş bir uygulama alanına sahiptir. Bu makalenin amacı, PLC’lerin temel bileşenlerini ve programlama dillerini tanıtmaktır.


Temel Bileşenler

Bir PLC’nin temel bileşenleri arasında CPU, bellek, giriş/çıkış (I/O) birimleri ve güç kaynağı bulunmaktadır. Bu bileşenler, PLC’nin işlevselliğini sağlamak için birlikte çalışır.

CPU (Central Processing Unit – Merkezi İşlem Birimi)

CPU, PLC’nin beynidir. Programın yürütülmesini ve tüm işlemlerin kontrol edilmesini sağlar. CPU, girişlerden gelen sinyalleri alır, programda belirtilen talimatlara göre bu sinyalleri işler ve çıkışlara komut gönderir. CPU’nun hızı ve kapasitesi, PLC’nin performansını belirler.

Bellek

Bellek, program ve veri saklama için kullanılır. PLC’lerde genellikle iki tür bellek bulunur:

  • RAM (Random Access Memory): Geçici veri saklama için kullanılır. PLC kapatıldığında RAM’deki veriler kaybolur.
  • ROM (Read-Only Memory): Kalıcı veri saklama için kullanılır. Programın ve sabit verilerin saklandığı yerdir.

Giriş/Çıkış (I/O) Birimleri

I/O birimleri, PLC’nin dış dünyayla iletişim kurmasını sağlar. Giriş birimleri, sensörlerden gelen sinyalleri alır ve CPU’ya iletir. Çıkış birimleri ise CPU’dan gelen komutları aktüatörlere gönderir. I/O birimleri dijital veya analog olabilir.

Güç Kaynağı

Güç kaynağı, PLC’nin tüm bileşenlerinin çalışması için gerekli olan elektriği sağlar. Güç kaynağı, genellikle AC gerilimi DC gerilime dönüştürerek PLC’nin çalışmasını sağlar.


Önde Gelen PLC Markaları

1. Siemens

Siemens, endüstriyel otomasyon ve kontrol sistemlerinde dünya çapında tanınan bir markadır. SIMATIC serisi PLC’leri ile bilinir.

  • SIMATIC S7-1200: Küçük ve orta ölçekli otomasyon projeleri için uygundur. Kompakt tasarım ve güçlü performans sunar.
  • SIMATIC S7-1500: Yüksek performans gerektiren uygulamalar için tasarlanmıştır. Gelişmiş haberleşme ve güvenlik özellikleri bulunur.

2. Allen-Bradley (Rockwell Automation)

Allen-Bradley, Rockwell Automation çatısı altında faaliyet gösterir ve geniş bir PLC yelpazesi sunar.

  • MicroLogix: Küçük ölçekli uygulamalar için uygun olan kompakt PLC serisi.
  • ControlLogix: Büyük ve karmaşık otomasyon projeleri için tasarlanmış yüksek performanslı PLC serisi.

3. Mitsubishi Electric

Mitsubishi Electric, endüstriyel otomasyon sistemlerinde geniş bir ürün yelpazesi sunar. MELSEC serisi PLC’leri ile bilinir.

  • MELSEC-FX: Kompakt ve modüler yapıdadır. Küçük ve orta ölçekli projeler için uygundur.
  • MELSEC-Q: Yüksek hız ve büyük kapasite gerektiren uygulamalar için tasarlanmıştır.

4. Schneider Electric

Schneider Electric, otomasyon ve enerji yönetimi çözümlerinde dünya lideridir. Modicon serisi PLC’leri ile bilinir.

  • Modicon M221: Kompakt ve ekonomik çözümler sunar. Küçük otomasyon projeleri için uygundur.
  • Modicon M340: Orta ölçekli projeler için yüksek performans ve esneklik sunar.

5. Omron

Omron, endüstriyel otomasyon ürünleri ile tanınan bir Japon markasıdır. CJ ve CP serisi PLC’leri ile bilinir.

  • CP1E: Ekonomik ve kompakt PLC serisi. Küçük projeler için uygundur.
  • CJ2M: Modüler yapıya sahip, orta ölçekli projeler için yüksek performans sunar.

Kısaltmaların Anlamları

PLC’lerde ve endüstriyel otomasyon ekipmanlarında sıkça karşılaşılan kısaltmalar, cihazın çalışma voltajını ve diğer elektriksel özelliklerini belirtir. Özellikle “DC/DC/DC” gibi kısaltmalar, giriş ve çıkış birimlerinin voltaj türlerini gösterir.

DC/DC/DC Kısaltmasının Anlamı

Bu kısaltma, PLC’nin giriş, çıkış ve güç kaynağı voltaj türlerini belirtir:

  • İlk DC: Besleme biriminin doğru akım (DC) ile çalıştığını gösterir.
  • İkinci DC: Giriş birimlerinin doğru akım (DC) ile çalıştığını gösterir.
  • Üçüncü DC: Çıkış birimlerinin doğru akım (DC) ile çalıştığını gösterir.

Bu kısaltmalar, PLC’lerin elektriksel bağlantılarının ve çalışma koşullarının hızlı bir şekilde anlaşılmasını sağlar ve doğru ekipmanın seçilmesine yardımcı olur.


PLC Programlama Dilleri

PLC’ler, çeşitli programlama dilleri kullanılarak programlanabilir. En yaygın kullanılan diller şunlardır:

Ladder Diagram (LD – Merdiven Diyagramı)

Ladder Diagram, en yaygın kullanılan PLC programlama dilidir. Elektrik şemalarına benzeyen grafiksel bir dildir ve kolay anlaşılır olması nedeniyle tercih edilir. Bu dilde, lojik işlemler ve kontroller merdiven basamakları şeklinde gösterilir.

Structured Text (ST – Yapısal Metin)

Structured Text, yüksek seviyeli bir programlama dilidir. C ve Pascal gibi dillerle benzerlik gösterir ve karmaşık matematiksel işlemler veya veri manipülasyonları için uygundur. Metin tabanlı olduğu için yazılması ve okunması zaman alabilir.

Function Block Diagram (FBD – Fonksiyon Blok Diyagramı)

Function Block Diagram, fonksiyon bloklarının grafiksel olarak bağlanmasıyla oluşturulan bir dildir. Her fonksiyon bloğu belirli bir işlemi gerçekleştirir ve bloklar arasındaki bağlantılar veri akışını gösterir. Bu dil, karmaşık kontrol sistemlerinin görsel olarak anlaşılmasını sağlar.

Sequential Function Chart (SFC – Ardışık Fonksiyon Diyagramı)

Sequential Function Chart, işlemlerin ardışık adımlar halinde tanımlandığı bir programlama dilidir. Her adımda belirli işlemler gerçekleştirilir ve koşullar sağlandığında bir sonraki adıma geçilir. Bu dil, süreç kontrol uygulamaları için uygundur.

Instruction List (IL – Talimat Listesi)

Instruction List, düşük seviyeli bir programlama dilidir. Assembler diline benzer ve her bir talimatın ayrı ayrı yazıldığı metin tabanlı bir dildir. Hızlı ve verimli programlama yapılmasını sağlar ancak okunması ve anlaşılması zor olabilir.

PLC’ler, endüstriyel otomasyon sistemlerinin vazgeçilmez bileşenleridir. CPU, bellek, I/O birimleri ve güç kaynağı gibi temel bileşenlerden oluşur. Farklı programlama dilleri sayesinde çeşitli uygulamalara kolayca uyarlanabilirler. Bu makalede, PLC’nin temel bileşenleri ve programlama dilleri tanıtılmıştır. Bir sonraki bölümlerde, PLC’lerin nasıl programlanacağını ve daha ileri seviyede uygulamaları inceleyeceğiz.

Doğrudan cihazınızda gerçek zamanlı güncellemeleri alın, şimdi abone olun.

yorum Yap